Emoties

Emoties maken ons tot wie we zijn. Nadat ik onze auto vorig weekend in de prak reed, terwijl twee van mijn kinderen achterin zaten, valt het me des te meer op hoe het leven een aaneenschakeling van emoties is.

Zo essentieel als deze emoties zijn, zo weinig geven we er daadwerkelijk ruimte aan.

Verbazingwekkend hoe een jonge moeder haar mond wordt gesnoerd wanneer zij aangeeft dat het ouderschap haar zwaar valt, dat ze moe is van de baby en diens constante verzoeken, dat ze graag zelf eens zou willen douchen en vooral zou willen slapen. Lang willen slapen. Héél lang.

'Ja ja, weet waar je aan begonnen bent.'
'Zo hebben we er allemaal bij gezeten.'
'Dit heb je zelf gewild hoor!'

Je begint wellicht uitgerust aan je bevalling, maar uitgerust aan het ouderschap beginnen is mij tot drie keer toe niet gelukt. Dus kom je ook direct in aanraking met de facetten van jezelf die je tot dan toe prima kon wegstoppen, omdat je uitgerust en goed gevoed was. Bovendien was je ontspannen en had je geen last van de eeuwige moederlijke onzekerheid. Die dus ook gewoon bij een tweede, derde en volgende keihard toeslaat.

'Het is je [tweede, derde, etc] nu weet je het wel toch.'
'Jaaa, twee is een vertiendubbeling van één.'
'Nu kun je niet meer zo gemakkelijk uitrusten hè!'

Ik vraag me dus daadwerkelijk heel hard af wat nou de toegevoegde waarde is van bovenstaande zes opmerkingen, waar er allicht nog heel wat aan toe te voegen zijn. In geen van de gevallen is er namelijk ruimte voor de emoties van de ouder.

Hoe we hebben aangeleerd om vooral niet te benoemen wat de emoties zijn en wat ze met ons doen, vind ik niet zo gek.

Een baby valt. De baby huilt (uiteraard, want schrik en wellicht ook pijn)
De ouder komt naar de baby toe. 'Kusje erop. Over!'

Uh... Nee dus. Pijn en schrik gaan niet over door een kusje.

Wat zou er gebeuren als je zou benoemen dat je ziet dat je kind gevallen is? Dat het misschien geschrokken is? Dat het pijn heeft? Waar dan? Hoe voelt het? Door even stil te staan bij de gevoelens van je kind - óók als baby - creëer je een mens dat weet wat het ervaart, waarom en vooral hoe het er mee om kan gaan. Bovendien zoom je even in en kan de ervaring daarna een plekje krijgen, zonder dat het je blijft achtervolgen - al dan niet op de achtergrond.

Nu hebben we dus legio vrouwen die voelen wat ze voelen, denken dat ze er niet over mogen praten, het voor zichzelf houden en er volgens lekker op gaan zitten malen. Legio mannen die hebben aangeleerd dat ze hun emoties niet mogen tonen, dus tranen inslikken of überhaupt vergeten zijn dat ze kunnen huilen.

Ik leer mijn kinderen te voelen wat ze voelen. Het te benoemen. Als er tranen vloeien wil dat niet zeggen dat je verdrietig bent. Peuter huilt om muziek, baby huilt van frustratie en ik laat zelf mijn tranen vloeien bij boosheid.

Mooi hoe Kleuter tegen mij zegt: 'Mam, met traantjes kan ik ook blij zijn.'

Mooie plaatjes

Je hebt klotsende oksels van de geringste lichamelijke inspanning, rondom je neus zie je bleek en dat wordt prachtig afgemaakt met wallen tot onder je kin. Die kin is trouwens ontsiert door hier en daar een 'jeugd'-puistje. Vers moederschap.

Ik had geen verwachtingen van het moederschap, behalve dan dat ik dacht dat ik het wel leuk zou vinden en er daarom aan ben begonnen. Inmiddels ben ik alweer ruim vijf jaar moeder. De tijd vliegt. Ik sta er maar niet teveel bij stil dat ik zelf ook vijf jaar ouder ben geworden, zonder dat ik dat eigenlijk goed en wel kan beseffen tussen alle voedingen en luiers door. Ik voel me trouwens niet ouder, want datzelfde moederschap heeft me veel veerkrachtiger gemaakt dan dat ik was.

Afgelopen week werd het me weer duidelijk hoe belangrijk het is om te praten over het moederschap en welke gevoelens dat bij je oproept. Ik heb meerdere keren met ouders gesproken die weliswaar geen verwachtingen hadden van het ouderschap, maar waar het toch best allemaal nog zoeken was en ook best tegenviel. Daar heb ik ook direct meteen de kern te pakken, want uitspreken dat het ouderschap je tegenvalt is toch wel een taboe van heb ik jou daar. Je moet genieten en op je roze wolk blijven zitten. Alsof dat kan met al die resterende zwangerschapskilo's...

Het raakt me diep wanneer ik de struggle zie van jonge moeders. Zoveel emoties die je voelt, maar een omgeving die vaak nog net niet letterlijk tegen je zegt dat je niet mag voelen wat je voelt. Daardoor wordt je nog onzekerder en ben je eigenlijk veel te druk met jezelf en je emoties, terwijl je alle energie en aandacht voor je baby nodig hebt. Baby voelt dat jij er 'niet helemaal' bent en gaat ook nog eens lekker protesteren. Zie daar een vicieuze cirkel. Eentje die behoorlijk onprettig voelt, kan ik je verzekeren vanuit mijn eigen ervaring.

Waarom dan die foto? Uiteraard zit daar een weloverwogen besluit achter. Ik geloof namelijk dat dit juist een heel groot deel van het probleem is: sociale media, überhaupt de media. Het verse moederschap en bijbehorende leven lijkt allemaal zo prachtig en je kan er ook nog eens filters over aanbrengen, zodat het nóg mooier lijkt. Ik hou daar zelf ook van: plaatjes oppoetsen voor Instagram. Ik hou er alleen niet zo van om dat oppoetsen in mijn dagelijks leven te verweven, want als dat is wat ik mijn kinderen moet meegeven dan wordt het een gekke wereld.

Achter elk mooi plaatje zit een verhaal. Zoveel er zichtbaar is voor de buitenwereld op basis van een eerste indruk, zo weinig is er zichtbaar over wat er daadwerkelijk speelt.

Twee kinderen en een fiets

De foto van onze jongste met onze oudste lijkt heel gemoedelijk. Dat is het op dat moment trouwens ook. Ik zit lekker onder de parasol de was op te vouwen, terwijl de kinderen spelen. Twee gezonde, ondernemende kinderen die lekker met elkaar een fiets aan het ontdekken zijn.

Het verhaal achter de foto is dat beide kinderen als baby's ont-zet-tend veel huilde. Met de oudste wisten we niet wat ons overkwam! Waar we steeds op zoek waren naar bevestiging van onze gevoelens van onmacht en wanhoop, ontbrak er een klankbord. Hoe vaak ik niet heb aangehoord dat het 'een fase' is of dat ik mijn kind 'gewoon even moest laten huilen'. Ik voelde juist als ouder heel goed aan dat het niet om een fase gaat, maar om temperament. Dat je kind gewoon zo is. Dat vergroot alle onzekerheid en wanhoop nog meer, want wat staat je dan nog te wachten voor de verdere toekomst? Een beetje begrip was zo fijn geweest.

Uiteindelijk zijn wij tot de conclusie gekomen dat onze veerkracht vele mate groter is dan we op voorhand dachten.

Ons tweede kind is bijna saai te noemen. Als baby slaapt ze, ze drinkt en ze maakt haar luier vol. Vervolgens slaapt ze weer. Wat een verademing: zo kan het dus ook! Dat gemakkelijke heeft ze inmiddels trouwens ruimschoots ingehaald. Ze heeft nogal gevoel voor theater.

Bij de zwangerschap van de derde krijg ik al een beetje een voorgevoel dat zij net zoals de oudste is. Niets blijkt minder waar en waar je met de eerste nog lekker de baby helemaal kan volgen en zo het huilen enigszins beperkt - al is dat ook maar achteraf gezien, want toen ervoer ik dat echt niet zo - moet die derde gewoon mee in het leven van het gezin dat er al is.

Ik heb me heel vaak afgevraagd waarom ik dit wil en heel vaak gewenst om een week alleen op een tropisch eiland. Gewoon even niks anders dan slapen, zon en rust. Man, wat zou dat genieten zijn.

Een heerlijk etende baby

Heerlijk een baby die zo goed eet! Met een vork nog wel! Baby is zo enthousiast over alles wat met eten te maken heeft dat ze hysterisch aan mijn rok hangt, wanneer ik aan het eten koken ben. Zodra ze haar kans schoon ziet klimt ze de eettafel op om te veroveren wat haar het meest lekkerste stukje van alles lijkt. Op het moment dat het lijkt dat haar broer of zus meer krijgt begint ze te protesteren en vliegt er een vork of drinkbeker om onze oren als we haar durven te negeren.

Over het eetgedrag van de oudste twee nog maar te zwijgen. De oudste heeft bedacht dat alles op zijn innerlijke weegschaal van betrouwbaarheid gewogen moet worden. Mamma heeft namelijk maar één doel en dat is haar kinderen vergiftigen met groenten en fruit.

We hebben een groentetuin. Alles wat daaruit komt is per definitie betrouwbaar uiteraard, behalve wanneer we het hebben verwerkt tot een gerecht. Onze middelste kopieert de oudste, omdat dat zo hoort. Wanneer we haar er op wijzen dat we haar vervolgens ook kunnen aanspreken met de naam van de oudste en dat ze dan net zulke korte haren mag, wordt ze hartstikke boos: durf niet aan haar staartjes te komen.

Je kan je een voorstelling maken van de taferelen aan onze eettafel.

De heerlijk slapende baby in de draagzak

Schattig hè! Ik vind het een prachtige foto en het geeft mooi weer hoe ontspannen onze jongste is als ze eenmaal in de draagzak zit. Ze is helemaal vertrokken. Dit was ongeveer de eerste keer dat ze zonder speen in slaap is gevallen. Die speen was ik namelijk kwijt...

Vóórdat ze in slaap viel heeft ze een half uur gemopperd. Heb ik haar zo'n twintig keer in en uit de draagzak gehaald, geprobeerd of ze wilde drinken, of ze zin had om wat te eten en met klotsende oksels en lichte paniek alle spullen overhoop gehaald om te kijken waar die verrekte speen is gebleven. Als ik ergens een hekel aan heb dan is het dat ik dénk dat ik materieel voldoende toegerust ben voor baby en haar nukken en dan een heel essentieel stukje materiaal lijkt te ontbreken.

Zelfs bij de derde kan je nog complete wanhoop ervaren. Als je goed kijkt zie je dat ik een beetje wit rond mijn neus ben.

Bloemen

Uiteindelijk heb ik door alle emoties die mijn kinderen in de afgelopen zes jaar bij mij op hebben geroepen ook een soort rust gevonden. Ik kan me nog steeds heel gestresst voelen hoor, zeker als het huis ontploft is en ik weet dat ik door die ontploffing niet aan de dingen toe kan komen die me weer kunnen ontspannen. Ik heb geleerd dat alles tijd kost. Veel meer tijd dan mijn vaak ongeduldige zelf wil.

Verzetten heeft geen zin. Je overgeven aan de situatie wel. Dus koop ik een bos bloemen. Ik word namelijk heel blij van bloemen. De kleuren, de geur, nog meer leven in huis. Een bosje bloemen aan een moeder is wat mij betreft echt het meest onderschatte cadeau. Duidelijker laten weten dat je aan haar denkt en onuitgesproken waardering uitspreken, kan bijna niet.

Mijn man is boer en heeft niet altijd gelegenheid om het huis van een verse bos te voorzien. Dus, bij alle aankopen voor het bedrijf bedingt hij een bosje bloemen. Voor zijn vrouw én zijn moeder.

Vergeten

Het is alweer drie weken geleden dat ik ein-de-lijk eens een momentje voor mezelf heb. Als moeder van drie kinderen onder de vijf is het natuurlijk altijd stevig aanpoten. Als moeder van een plakkende baby - en inmiddels dreumes - is het helemaal een uitdaging om wat uurtjes 'vrije tijd' bij elkaar te sprokkelen. Waar ik dacht dat het misschien alleen maar makkelijker zou worden naarmate Dreumes ouder wordt, kom ik er steeds achter dat die eerste vier jaar écht heel intensief zijn en dat je dat dus heel gemakkelijk kan vergeten.

Zo kwam ik al denkend over wanneer ik toch de laatste keer echt weg ben geweest tot de conclusie dat ik in vijftien maanden tijd ongeveer een etmaal aan 'eigen tijd' had gehad. Da's dus 24 uur hè. Oef... Geen wonder dat ik me af en toe zo opgesloten voel!

Ik merk namelijk wel dat ik iets teveel in die moederrol gedrukt word. Hoe je het ook wendt of keert: als ik vijftig jaar eerder had geleefd was het een stuk normaler geweest dat ik een thuisblijfmoeder ben - of nouja vooruit, een moeder met een eigen onderneming werkend vanuit huis - en dat had ongetwijfeld gescheeld in het aantal visites dat ik overdag zou kunnen verrichten en het gevoel van opgeslotenheid of sleur. Nu zijn er soms vier muren van het huis, vier rijen struiken van de heggen om het huis en vier metalen hekken van het schoolplein. Dat was het dan. Enerverende boel hoor.

Zie het tij daarin maar eens te keren! Het doorbreken van patronen die er zo ingesleten zijn is een uitdaging op zich. Denk maar eens aan de keren dat je je man vraagt om zijn sokken ín de wasmand te gooien in plaats van er naast - of zoals die van mij naast het bed. Dat patroon is zo hardnekkig dat het gewoon al zeven jaar zo gaat. Om eerlijk te zijn vind ik het het grootste gedeelte van de tijd ook gewoon prettig om te zorgen voor de kinderen en Man. Het is fijn als het thuis allemaal lekker loopt. Maar toch. Steeds vaker vliegt het me naar de keel en merk ik dat het ook echt ten koste gaat van mezelf. Mijn creativiteit, mijn humeur. Ik ben een beetje een moppermoeder. Vaker dan ik zou willen in elk geval.

Man ziet het ook - zij het dat ik het ook wel echt heel duidelijk heb moeten vertellen. Dus daar zit ik dan. Ik heb drie uur 'vrij'! De oudste is op zijn clubje en Man heeft de andere twee onder zijn hoede genomen, want - oh hulde - op het bedrijf achter is het toevallig ook net rustig. Drie uur. In de auto op weg naar het clubje van Kleuter heb ik wel een idee wat ik kan gaan doen. Ik heb 1000 ideeën.

Uiteindelijk lever ik Kleuter af en kan ik dus nu gaan en staan waar ik wil. Let wel, voor het eerst in vijftien maanden! Dat zou een moment zijn waarop je in je ondergoed naar buiten rent, omdat je zo blij bent dat het na de tropische hitte eindelijk weer eens regent. Of dat je een bommetje maakt in het zwembad, omdat je zo blij bent met de verkoeling. Maar zoals zo vaak wanneer er 'een beetje tijd over' is, bevries ik juist.

Ken je dat? Het is alleen maar druk, druk, druk en nou heb ik al een hekel aan stress en jagen, maar druk, druk, druk vind ik helemaal irritant. Dan zit ik op de bank met Dreumes die net nog weer even een matrasje zocht voor haar ochtendslaap en dan kan ik alleen maar denken aan wat ik nog allemaal zou kunnen doen. De kozijnen verven, bloemen planten in de tuin, eindelijk eens de kledingkast opruimen. En dan is er dat unieke moment dat je écht even wat kan doen en dan kan je alleen maar als een zoutzak op de bank hangen. Dat had ik dus nu ook, alleen dan in de auto.

Ik rij eerst een uur rondjes in de auto. Nou vind ik autorijden heerlijk, maar ook dat het liefst met een doel. Dat is er niet. Of nouja, ik kan niets verzinnen. Na een uur ben ik eigenlijk een beetje verdrietig. Ik constateer namelijk dat ik het vergeten ben hoe ik mezelf kan vermaken zonder kinderen. Dat was iets waar ik juist altijd heel erg goed in was! In mijn studententijd pakte ik gewoon de trein naar Scheveningen, omdat ik daar zin in had. Hoe vaak heb ik niet in mijn eentje op een terras gezeten, zonder telefoon! Gewoon zelf. Lekker in het moment. Ik was daar echt heel goed in.

Nu dus niet meer en dat maakt me verdrietig. Juist omdat ik het zo belangrijk vind om ook aan de kinderen mee te geven dat je jezelf niet hoeft te verliezen, zodra je nieuw leven op de wereld zet. Ik had het er ook met een vriendin over: hoe ziet je eigen kledingkast eruit en hoe ziet de kledingkast van de kinderen eruit? Ik loop dus in kleding die al minimaal vijf jaar oud is en dus ook drie zwangerschappen heeft meegemaakt. Ongekend. Oeps.

Dat momentje alleen, want uiteindelijk vond ik mijn levenslust weer een beetje terug, belandde ik op een terras aan het water met een kop thee en een veel te groot stuk Mon Chou taart. Ik heb een plan gemaakt. Ik kan echt alleen maar de niet-moppermoeder zijn wanneer ik af en toe tijd heb voor mezelf. Gewoon écht alleen. En ik maak mezelf ook heel blij als ik in mijn eentje in de bios of in de sauna zit hoor. Heerlijk! Dat gevoel ben ik nog niet vergeten.

Het mooie van zo'n plan is wel dat het in mijn hoofd al helemaal klopt en logisch is, maar dat ik ook een wederhelft heb die er de noodzaak van moet inzien. Het kwartje valt af en toe. Het grootste gedeelte van de tijd is het kwartje aan het tollen en zit ik er hoopvol naar te staren wanneer het nu eindelijk eens omvalt. Dan moet ik er wel even bij vermelden dat Man dus absoluut een communicatieve held is en ontzettend ondersteund in huis, maar dat deze gewoonte - en ik denk eigenlijk dat het toch een soort van traditioneel rollenpatroon is - van 'mamma doet de kinderen wel' er hardnekkig ingesleten is.

Ik ben nu alweer drie weken mijn plan aan het uitvoeren, zodat ik meer momenten 'vrij' heb. Het ziet er als volgt uit:
- Ik heb een boekje gemaakt met de maaltijden die we gedurende de week eten, van ontbijt tot avondeten. Daar staat direct bij welke producten er voor nodig zijn en zo heb ik ook heel eenvoudig mijn boodschappenlijst klaar.
- De was is al drie weken op orde. Ik wist niet dat het mogelijk was! Het washok is zo goed als leeg en de kasten zijn gevuld. De 'waar is mijn onderbroek' hoor ik nauwelijks! Da's al een hele verademing op zichzelf.
- Nu ik ook het huis weer zelf moet schoonhouden, omdat onze poets helaas niet kon blijven, lukt dat zelfs ook beter!

Het is allemaal zo verschrikkelijk onsexy en burgerlijk. Maar het werkt! Dat is echt het enige dat telt. Als het huishouden loopt is er tenminste weer tijd en ruimte voor andere dingen.

En dat is het 'em helemaal: ik ben al zo lang zwanger en voedend dat ik ben vergeten hoe het is om 'alleen maar' faciliterend te zijn. De keren dat Dreumes bij me drinkt zijn zo afgenomen dat er daarin ook adem ontstaat. Al die ruimte die vrijkomt, zorgt natuurlijk ergens ook voor een leegte. Uiteindelijk ben ik één massa die gevuld wenst te worden. Dan kijk ik naar mezelf en dan denk ik: 'Goh, het is nu weer tijd voor Trees in plaats van mamma.' En ondertussen weet ik niet meer zo goed hoe.

Da's dus nog wel even wennen allemaal. Ik ben begonnen met een nieuwe garderobe voor Man en mij, want we hebben er beiden drastisch op ingeleverd die afgelopen vijf jaar. Alleen dat al: weer frisse en vooral goed passende kleding. Een genot! Verder is het nog even zoeken naar een nieuwe routine. Dan scheelt het weer dat ik het misschien vergeten ben, maar dat als ik maar diep genoeg graaf het vanzelf wel weer bovenkomt drijven. Dan besef je je weer: écht vergeten is mij nog nooit gelukt.